Huib van de Vecht: ‘Kip heeft de toekomst’

Bron: Boerderij

In een schuur vlak bij zijn vaders boerderij in Bunnik, begon de toen
15-jarige Huib van de Vecht, met het slachten van vleeskuikens. De schuur werd te klein. In 1968 verhuisde hij het bedrijf ‘Gecombineerde Pluimvee Slachterijen (GPS)’ naar Nunspeet. Om daar te groeien tot één van de grotere pluimveeslachterijen van Nederland. Van de Vecht is een ouderwetse zakenman zonder laptop, maar wel één die altijd haantje de voorste wil zijn.

Afgaande op zijn jarenlange ervaring in de kippenbranche is Van de Vecht de aangewezen persoon om ons over de kippenbranche te informeren.

Hoe staat het kippenvlees ervoor in vergelijking tot ander vlees?

‘Kip heeft een aantal grote voordelen in vergelijking met ander vlees. Ten eerste is het heel neutraal vlees. Met kruiden kan iedereen er zijn eigen smaak aan geven. Er bestaat ook geen religie dat het eten van kippenvlees verbiedt.

In deze hal komen de vleeskuikens binnen. Het blauwe licht doet de vleeskuikens (in de rode kratten) geloven dat het nacht is. De kuikens zijn hierdoor heel rustig. De kuikens worden vervolgens aan hun poten opgehangen. De rode kratten gaan de ‘wasstraat’ in. De kuikens worden aan een lopende band naar een volgende kamer gebracht.

Ten tweede is kip minder belastend voor het milieu dan andere vleessoorten. De beschikbaarheid van zoet water is één van de grootste wereldproblemen. Voor een kilo rundvlees is tussen de 50.000 en 100.000 liter water nodig. Graan heeft water nodig om te kunnen groeien, vandaar. Een koe moet 8 kilo graan eten voor zij 1 kilo vlees kan leveren. Voor een kilo kip is maar 7.000 liter water nodig. Voer je een kippetje 1,5 kilo graan, dan zet zij daarvan 1 kilo om in vlees. Doordat de kip zijn voer zo goed omzet heb je ook heel weinig vervuiling. Dus wat water en mest betreft, komt de kip er het beste uit.
Nog een voordeel is: je kunt kippen op een relatief klein stukje grond houden. Uit een stal van 1000m2 haal je 40 ton vlees. Koeien en varkens hebben meer ruimte nodig.
Ten derde is de groei van het aantal kippen betrekkelijk makkelijk te reguleren. Een bevrucht eitje laat je drie weken broeien, zeven weken groeien, dan heb je je kip. Ik heb een koeienboerderij in Paraquay. Als ik zeg ik wil op dat stuk land nog 2000 koeien erbij wil fokken, dan heb ik ze pas in 2016 of nog later. Het duurt twee jaar voordat een kalf gedekt kan worden. Een koe geeft maar één kalf per jaar en er is natuurlijk een kans op een stiertje. Kortom: Kip heeft de toekomst.’

Maakt het voor vleeskuikens dan niet uit of het een haan of een kip is?

De vleeskuikens lijken te slapen, zo rustig ze zijn. Ze zien er gezond uit. Hebben aardig wat vlees en veren aan het kippenlijf.

‘Voor het vleeskuiken kun je hennen en hanen gebruiken. Voor legkippen is dat een ander verhaal. Vleeskuikens worden gefokt voor hun vlees. Een legkip  voor het maken van zoveel mogelijk eitjes. Als je legkippen fokt, krijg je voor de helft haantjes, daar zit geen vlees aan. Het is jammer, maar met die haantjes kan je niks.’

Zijn er veel mensen werkzaam in de pluimvee-industrie in vergelijking met andere industrieën in Nederland?

‘Niet heel veel. Zo’n 10.000 tot 15.000 in
de totale pluimvee-industrie. Hierbij meegerekend de (vee)voederindustrie, de bouwers en ontwerpers van machines en een klein aantal is veterinair.’

Wat is de positie van Nederland ten opzichte van andere landen die actief zijn in de pluimvee-industrie?

In deze kamer bloeden de vleeskuikens binnen 2 minuten leeg. In de kamer hiervoor zijn ze binnen één seconde verdoofd. Eerst gaan ze met het hoofd door een laagje water waar stroom op staat: geëlektrocuteerd. Vervolgens worden met vlijmscherpe mesjes de slagaders doorgesneden. Dit alles gebeurt in een fractie van een seconde. Kleine vleeskuikens worden wel eens door de machine gemist. Om het beest niet onnodig te laten leiden staat verderop een medewerker die handmatig de aders doorsnijdt.

‘Hollanders zijn echte vakmensen. We zijn goed in het fokken van vee. Vergeet niet Nederland is op tientallen gebieden de grootste exporteur van de wereld. Bloemen, kaas, eieren. We waren de grootste exporteer in kippen. Nu zijn we ingehaald door Brazilië. Maar wij hebben de kennis. Wij hebben het goede klimaat. In bijvoorbeeld Saoedi Arabië  lopen de tempraturen op tot boven de 40 graden. De stallen moeten daar constant worden gekoeld.
In Nederland hebben we ook altijd stroom. Zou in Saoedi Arabië de stroom uitvallen, dan  gaat het mis. Met een enorme uitval van kippen tot gevolg.
Nederland is misschien duur wat arbeidskosten betreft, maar wij hebben niet voor niks voor de hele wereld alle machines in de pluimvee-industrie ontwikkeld. Denk hierbij aan grote fabrikanten als Meyn, Stork en Moba.’

Wordt de pluimvee-industrie beschermd door de Nederlandse overheid?

‘De pluimvee-industrie heeft nog nooit een gulden subsidie gekregen. Iedere koe krijgt 300 euro subsidie per jaar, omdat de Nederlandse lobby van koeien (zuivel) heel sterk is. Zo subsidiëren ze in Frankrijk de druiven, in Griekeland de dadels en heeft Duitsland een sterke lobby in de auto-industrie. Ik vind ook niet erg dat we geen subsidie krijgen. Het is goed om op je eigen benen te staan.’

Aan wie leveren jullie vlees?

 ‘Wij leveren aan tussenbedrijven: vleesverwerkingsbedrijven. Die leveren op hun beurt weer aan supermarkten en de foodindustrie. Grote voedselketens als bijvoorbeeld de McDonald’s en Burger King gebruiken onze kip.’

Dus als ik kipnuggets eet van de bij één van de grote voedselketens dan is dat van jullie kippen?

‘Niet per definitie. Alle grote fastfoodketens hebben meerderen leveranciers. Komt een leveranciers in opspraak, dan kunnen ze overschakelen naar  een andere leverancier. Anders zitten ze gelijk zonder aanvoer van vlees. De McDonald’s is één van de strengste bedrijven ter wereld als het om kippenvlees gaat. Ze hebben hele strikte hygiëne-eisen, prijsafspraken en het dierenvoer mag niet genetisch gemodificeerd zijn.’

Wordt er door kippenboeren veel antibiotica gebruikt?

Eenmaal geplukt wordt de kip helemaal schoongemaakt. De ingewanden worden verwijderd. Aan de ingewanden kun je zien of de kip gezond is. Een zieke lever betekent een ongezonde kip. De kip wordt dan in zijn geheel weggegooid. Als de kip helemaal schoon is gaat de kip de snelkoeler in. De kip wordt teruggebracht naar een tempratuur van 2–4 graden Celsius. Dit is goed voor de houdbaarheid.

‘Boeren laten niet graag een dierenarts komen, omdat hen dat geld kost. Dierenartsen zijn tevens ook apotheker, als ze komen verkopen ze ook graag wat van hun medicijnen. Wij raden anders aan. Je kan kippen namelijk ook gezond houden met enzymen en zuren. Bijvoorbeeld bij een darmstoornis, dat kan met azijnzuur worden genezen. De dierenartsen zou zoiets minder snel adviseren, want hij kan aan azijnzuur niet veel verdienen. Nu merk je wel dat ook zij steeds vaker homeopathische geneesmiddelen gebruiken. Middelen als azijnzuur veroorzaken namelijk geen resistente bacteriën.’

Wat merken jullie van de huidige uitbraak van vogelgriep in Limburg?

‘Dat daar veel over gesproken wordt. Wij weten eigenlijk al dat het niets is. Er wordt zoveel gecontroleerd hier. Je hebt ook veel verschillende soorten vogelgriep. Bij het minste geringste raken die mensen al in paniek. Terwijl in andere landen het ook vijf of tien keer per jaar gebeurt, en daar hebben ze het niet eens niet in de gaten. In Nederland doen ze er heel gewichtig over, de boel afzetten,  grenzen dicht en doodmaken. Het slaat eigenlijk nergens op.
Wij hadden vroeger koeien. Die koeien kregen Mond-en-Klauwzeer (MKZ). Toentertijd zetten wij die koeien drie weken apart. Mocht je voor je naar school ging niet bij de koeien komen en een tijdje niet naar de kerk, zodat je niet al de andere boerenjongens besmetten. Na een paar weken was het over. Nu wordt alles opgeblazen, ten minste dat vind ik. De gezondheidsdiensten willen even laten zien hoe belangrijk ze zijn. Je hebt nu zelf gezien hoe het doden van kippen er aan toe gaat. Je kunt het mooi vinden of niet, maar binnen één seconde is het gebeurd. In Limburg hebben ze een heel team van specialisten erbij gehaald. Om één stal kalkoenen te vergassen. Dat heeft meer als 1 uur en bij sommige wel 4 uur geduurd. Bij ons zeuren diezelfde specialisten om miniseconde.’

De vogelgriep van 2003 trof iedere pluimveehouder, wat voor gevolgen had deze uitbraak voor jullie bedrijf?

De gekoelde kip vervolgt zijn weg door het bedrijf. De machine verdeelt de kip in stukken. De machine (een Nederlandse fabricage) weet precies wanneer en hoe hij bijvoorbeeld een vleugeltje moet afsnijden.

‘Over het algemeen duren de meeste rellen rondom vogelgriep maximaal een maand. De vogelgriep in 2003 was een grote. De vogelgriep kwam via Turkije en later Egypte naar Nederland.
Hoe we het hebben aangepakt? We hebben in een straal van 10 kilometer rondom ons bedrijf alle kippen gekocht en vervolgens geslacht. Dit heeft ons behoorlijk wat geld gekost. Zo was er ook een biologische boerderij met van die bijzondere kippetjes van 25 euro per stuk. Maar goed, wat dood is kan niet meer ziek worden. Toen de vogelgriep voorbij was stonden wij er als bedrijf sterker voor. De kunst is doorzetten. In 2004 hadden wij een goed jaar. Als het een lange tijd goed gaat begin ik juist te twijfelen.’

Waar komen uw vleeskuikens vandaan?

Veel jongeren uit de omgeving Nunspeet werken als bijbaantje in de slachterij. Zij verpakken de stukken kip.

‘Ze komen uit een grote stal waar ze kunnen scharrelen. Wij stoppen er 18 per 4 vierkante meter. Voor een klein kuiken is dat ruim voldoende. Na vijf weken laden wij 25 procent van de kippen uit. Die 25 procent wordt lichte grilkip. De rest  van de kuikens hebben zo meer bewegingsruimte en kunnen zo lekker doorgroeien.
Scharrel- en biologische kippen willen ze meer meters geven en dat ze ook buiten kunnen scharrelen. Maar Nederland is daar niet het goede klimaat voor. Dat moet je doen in Spanje, Zuid Frankrijk of een stukje van Zuid Ierland.’
Hier in Nederland gaat geen vleeskuiken naar buiten. Mensen doen daar heel dramatisch over, maar zij zijn daar zelf ook schuldig aan. Ongeveer 1 % van de vleesomzet is biologisch vlees. Ik zeg altijd: Nederland heeft 2 cent per week over voor scharrelei en dat is op zondagmorgen.
Wij zijn niet van plan ons op de biologische toer te gaan bewegen. Er zijn voldoende bedrijven die zich daar mee bezighouden. Wij houden wel constant onze kwaliteit in de gaten.’

De diepvrieskip van de Albertheijn wordt door sommige organisaties plofkip genoemd. Wat vindt u daarvan?

Een snelle en hygiënische logistiek is erg belangrijk. Een vrachtwagen gaat zaterdagmiddag naar Letland en is daar maandagmorgen vroeg. Om 8 uur ‘s ochtends ligt de kip overal in de winkels.

 ‘De afbeeldingen van plofkippen zijn afbeeldingen van batterijkippen. Een vleeskuiken heeft nog nooit op een legbatterij gezeten. Men denkt dat, maar dat is niet zo.
Ik moet wel zeggen, het fokken van vleeskuikens gaat soms ook wel snel gaat. Het vlees van de kippen groeit soms sneller dan de botten.
Ze kunnen dan moeilijker bij de voerbak komen. De boeren hebben dat zelf snel genoeg door. Ze geven de kippen dan aan het begin wat magerder voer, zodat ze eerst wat meer botten krijgen, en laten ze dan later wat doorgroeien. Je hebt er niks aan je kuikens zo te overvoeren. De meeste boeren hebben dat inmiddels wel geleerd. Het is belangrijk dat de kip gezond is. Aan een zieke kip heb je niks.’  

Wat doen jullie met restvlees?

Dit is afvalwater afkomstig uit de slachterij. GPS zuivert dit water zelf in haar eigen spa. Uiteindelijk is dit water weer kraakhelder. In het hele productieproces wordt nauwelijks iets verspild. Dit water wordt niet hergebruikt, maar gaat naar het zuiveringsschap.

‘Wij gooien niks weg. De kippenpootjes exporteren we naar China. Daar smikkelen ze ervan. De geplukte kippenveren verkopen we aan een bedrijf dat er kussens mee vult. Ik ben nu ook aan het experimenteren met ledere producten te maken van looppoten. Er is een hoop gedoe over leer van bijvoorbeeld slangenhuid en krokodillenleer, maar die looppoten hebben we toch.
Wij mogen in Nederland geen diermeel maken. Als je een kip slacht houd je veren, darmen en bloed over. Die resten kun je renderen tot een meel. Van dat meel kun je weer dierenvoer maken. Op de hele wereld gebruiken ze diermeel, behalve in de Europese Unie. Diermeel is verboden sinds de BSE (gekkekoeienziekte) uitbrak. Ze waren toen bang dat de besmetting via diermeel plaatsvond. Zelfs voor kippen en varkens, wat niet mogelijk is. Kippen en varkens kunnen geen gekkekoeienziekte krijgen.’

Daar waren jullie het niet mee eens?

‘Een kip is geen vegetariër. Een kip eet wormpjes en mieren. Toch hebben wij in heel Europa onze kippen vegetarisch moeten maken. Wij waren tegen het verbod op diermeel. Maar je moet geen kannibalisme willen, dus geen diermeel van kip aan kip voeren. Geef het diermeel van kip dan aan de varkens. Een kip krijgt geen BSE. Een varken ook niet.
Ik vergelijk het met: Er valt een vliegtuig uit de lucht. De oorzaak was benzine, dus sluiten we alle bezinepompen. Ook voor de auto’s. Slaat nergens op.’

Dus de kip buiten Europa wordt wel met diermeel gevoerd?

In deze schuur wordt biomassa geschikt gemaakt voor vergisting. Waarbij gas vrijkomt. Van dat gas wordt elders elektriciteit gemaakt. Op de daken van de slachterij zijn ook zonnepanelen aangebracht, om zo milieuvriendelijk energie op te wekken.

‘Kipfilet afkomstig uit Thailand, Brazilië en der rest van de wereld, is van kip gevoerd met diermeel. Zij mogen dus wel voeren en verkopen.
Om het nog gekker te maken: Nederland maakt zelf ook diermeel. Rendac maakt het. Dus we maken het, exporteren het en kopen het weer terug in de vorm van vlees. De the crazy world en het beleid van Brussel.
Maar goed, we zijn er inmiddels aangewend. Voor de consument is het ook beter. De consument vindt dat niet leuk om te horen dat er diermeel in zit. Rendac haalt ook dooie katten en honden op. Vroeger werden die verwerkt in dat datzelfde diermeel. Ik heb ze daar wel eens op aangesproken. Nog voordat er een diermeelverbod in Europa kwam. Houd daar nou eens mee op en ga goedgekeurd slachtafval gebruiken. Rendac gaf daar geen gehoord aan. Ik ben toen uit mezelf gestopt. Heb daar een beetje reclame mee gemaakt. Een halfjaar later brak de BSE uit. Toen was ik al omgeschakeld, en liep dus voor op de concurrent.
Randac had altijd een monopolypositie in Nederland. Als bedrijf ben je volgens de wet verplicht aan hun te leveren. Wij hebben die wet opengebroken. Wij hebben een nieuwe firma opgericht: Noblesse Proteins in Wijster. Samen met nog zes slachterijen in Nederland zetten wij ons restafval om in voer voor viskwekerijen, maar ook voor katten- en hondenvoer.’

In September wordt u 65, denkt u er over na om te  stoppen?

Prototype kussentje van looppotenleer.Gevuld met kippenveren.

‘Nee ik denk nog niet aan mijn pensioen. Zolang ik gezond blijf, blijf ik werken. Ik ben naast mijn werk ook altijd bezig met allerlei projectjes. Ik reis regelmatig naar Afrika, Brazilië en Paraquay. Daar heb ik een schooltje, een kerkje en medische hulppost laten bouwen. Met foto’s en tekeningen houden ze mij op de hoogte. Als ik eenmaal iets  heb opgestart geef ik het weer uit handen. Zo probeer ik mijn steentje bij te dragen.’

Voor foto’s van de slachterij klik hier 

1 reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: