Nederlands meest innovatieve machine: de leghen

De biologische kippen zitten vandaag liever binnen.

In Nederland leven meer leghennen dan mensen: 31 miljoen hennen tegenover 16,7 miljoen mensen. Goed gefokte hennen die in staat zijn elke dag een ei te leggen. Deze eieren eten wij in hun puurste vorm, maar kneden we ook door het gehakt, kloppen er een pannenkoekbeslag van en wassen er zelfs onze haren mee. Ei is basis-ingrediënt voor veel producten. Het is dus maar goed dat onze Nederlandse leghennen zo productief zijn. Maar hoe kan het dat zij wel, en onze hobbykip niet, elke dag een goed gekalkt ei leggen? Ik zocht het antwoord bij Verbeek broederij en opfok.

Verbeek broederij en opfok levert al sinds 1963 leghennen aan pluimveehouders in Nederland. Lohman Brown Classic, H&N Brown Nick en Novogen White zijn enkele soorten leghennen die zij aanbieden. Verbeek profileert zich met maatwerk en heeft voor elke pluimveehouder een geschikte leghen. ‘Als u zeker wilt zijn van veel kilo’s smetteloos witte eieren dan moet u de LSL Classic hebben.’ ‘De Brown Nick voelt zich thuis in zowel alternatieve als verrijkte kooisystemen.’

Biologische kippeneieren van voor de rui-periode

Verbeek broederij en opfok levert al sinds 1963 leghennen aan pluimveehouders in en buiten Nederland. Lohman Brown Classic, H&N Brown Nick en Novogen White zijn enkele soorten leghennen die zij aanbieden. Verbeek profileert zich met maatwerk en heeft voor elke pluimveehouder een geschikte leghen. ‘Als u zeker wilt zijn van veel kilo’s smetteloos witte eieren dan moet u de LSL Classic hebben.’ ‘De Brown Nick voelt zich thuis in zowel alternatieve als verrijkte kooisystemen.’

Verbeek fokt deze rassen niet zelf maar koopt haar moederdieren van grote fokkerijen. Met deze moederdieren fokken zij leghennen die voor heel veel bevruchte kippeneitjes zorgen. Het uitbroeden gebeurt in broedmachines in de broederij in Zeewolde. Wekelijks zien daar 600 duizend leghenkuikens het levenslicht. De haantjes kunnen hier echter niet lang van genieten. Zij worden na uitkomst vrijwel direct vergast en verpakt tot reptielenvoer. De kuikens staat een carrière als leghen te wachten, maar eerste moeten zij nog in opleiding.

De opleiding van een toekomstige leghen bestaat uit achttien weken in opfok. In de opfokperiode groeien de kuikens op tot een volwaardige leghen. De leghennen van Verbeek volgt deze opleiding in een stal (legvermeerderingsbedrijf) met het Nivo Varia opfoksysteem. Bij het Nivo Varia opfoksysteem zijn er op verschillende hoogtes in de stal plateaus geplaatst. Het kuiken heeft zo meer bewegingsvrijheid en leert haar natuurlijk gedrag vertonen. ‘Nivo Varia geeft hele uniforme kippen,’ aldus de bedenker en technisch manager vermeerderingsbedrijven Henk van der Kruijs. ‘En het systeem is ook makkelijk schoon te maken.’

Eenmaal volgroeid kunnen de volleerde leghennen aan de boer worden verkocht. Boeren kiezen een ‘koppel’ leghennen dat het beste bij hun houderij-systeem past. Vaak gaat de eierproductie van kippen ouder dan 70 weken achteruit. Bij Verbeek fokken ze hennen die langer, tot wel 90 weken, productief zijn. ‘Wij kunnen er als bedrijf natuurlijk meer aan verdienen als een boer zijn kippen snel inruilt voor een nieuw koppel, maar wij gaan voor kwaliteit,’ vertelt communicatiemedewerker Cécile Korevaar.

Rondeel Ewijk

De glazen tunnel in het Rondeel

Bij Verbeek geven ze de pluimveehouders, na het uitzetten van de leghennen, nog een stukje extra begeleiding. De drie Rondeellocaties in Nederland werken met hennen van Verbeek. Het Rondeel in Ewijk is nog maar net geopend. Vertegenwoordiger Harrold van Ginkel gaat daarom langs om de conditie van de kippen te controleren.

Van Ginkel bezoekt meerdere pluimveehouderijen op één dag, daarom moet hij voordat hij het Rondeel binnen gaat eerst douchen. Geïnteresseerde bezoekers hoeven dit gelukkig niet. Speciaal voor hen is een glazen tunnel gemaakt. Zo kun je  in de kern van het Rondeel komen, zonder dat er besmettingsgevaar is.

Het eerste wat Van Ginkel opvalt als hij de stal inkijkt is dat de kippenmest erg dun is. Na wat inspectie blijkt het echter om een uitzondering te gaan. ‘In de foklijn is genetisch bijna nooit wat mis,’ vertel Van Ginkel. Een aanwezige voerspecialist adviseert de boer nog wat voedingsstoffen aan het huidige voer toe te voegen. Volgens Van Ginkel wordt in de eierindustrie nauwelijks gebruik gemaakt van antibiotica. ‘Met vitamine en mineralen houd je een kip gezond. In de eerste weken van de legperiode hebben ze daar vaak wat extra van nodig. ‘

Wat Rondeel precies is zie je hier.

Biologische pluimveehouderij in de Achterhoek

Het volgende bezoek brengt Van Ginkel aan een biologische pluimveehouderij in de Achterhoek. De pluimveehouder is er één van de oude stempel. Iets wat lastig kan zijn met de bergen administratie die het houden van kippen met zich meebrengt. CPE, PVE, NVA zijn allemaal instanties die iets van een pluimveehouder willen. Van Ginkel helpt de pluimveehouder door alvast een deel van zijn administratie in te vullen. Ook moet er van aantal kippen een bloed worden afgenomen, dit voor de vijftien weken salmonella-test.

Normaliter ruilt een boer zijn kippen na 90 weken in voor een nieuw koppel. Maar de biologische pluimveehouder heeft er voor gekozen zijn kippen te laten ruien. Dit doet hij door de kippen vier dagen in het donker te zetten en alleen wat haver te voeren. De kip wisselt dan zijn veren en staat, wat de eierproductie betreft, vier weken op non-actief. Na die vier weken komt de eierproductie weer op gang. De kippen kunnen dan nog 20 weken op topniveau produceren. ‘Sommige boeren laten hun kippen ruien als ze een slecht jaar hebben gedraaid. Je haalt dan meer ei uit je kip,’ verklaart Van Ginkel.

Ei in supermakt 

De Rondeel-eieren herken je aan het ronde eierdoosje.

De eieren van de leghennen, van zowel het Rondeel als  van de biologische pluimveehouderij, komen uiteindelijk bij jou in de supermarkt. Welke soort eieren je koopt kies je in de meeste supermarkten zelf. Toch is er vanuit dierenwelzijnsorganisaties en de sommige politieke partijen (lees: Partij voor de Dieren) een steeds grotere druk om de pluimveehouders vrije-uitloop te verplichten. Zo verkoopt PLUS supermarkt  alleen nog biologische- en vrije uitloop eieren en hopen zij dat alle andere supermarkten hun voorbeeld volgen.

Hoe mooi de gedachten van dol gelukkige vrije uitloopkippen ook mag zijn, volgens Van Ginkel eisen we op korte termijn te veel van onze pluimveehouders. ‘Het heeft de legbatterijboeren veel geld en energie gekost van houderij-systeem te veranderen. Het zou nogal extreem zijn om nu weer een omschakeling van hen te eisen.’ Maar er is nog een reden dat Van Ginkel vindt dat we voorzichtig moeten zijn met wat we als overheid vragen. ‘We moeten ook aan onze volksgezondheid blijven denken. Nederland wil altijd graag het braafste jongetje van de klas zijn, maar de omschakeling van scharrel naar vrije-uitloop stallen zal gevaren voor de volksgezondheid met zich meebrengen. Kippen komen in de vrije buitenlucht in aanraking met andere vogels die misschien wel een virus met zich meedragen. Kippen in een overdekte stal lopen dit risico niet.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: